Algemeen

Herkomst van de naam


Volgens een van de standaardwerken op het gebied van de herkomst van familienamen zou de geslachtsnaam Houtepen afgeleid zijn van het timmermansambacht. Men zou dan moeten denken aan een houten pen, waarmee een zogenaamde pen-gat verbinding wordt gemaakt. Van deze veronderstelling is ook de maker van het heraldisch wapen uitgegaan bij het ontwerpen van een wapenbord voor de mijnenveger HMS Houtepen, welk schip nu voor het maritiem museum te Rotterdam ligt.

HMS Houtepen.jpg


Het lijkt mij dat deze theorie net zo onjuist is als de gedachte dat de geslachtsnaam Spijkers iets met ijzeren of houten spijkers te maken heeft of de idee dat Coolen iets met de brandstof van doen heeft.

Toponiem
Mijn idee is echter dat de naam is afgeleid van de oude heerlijkheid Hautepenne, die destijds gelegen was in het bisdom Luik en de gelijknamige provincie. In het boek "Geschied- en aardrijkskundig woordenboek der Belgische gemeenten, door Eug. De Seijn", en het boek "Gemeenten van BelgiŽ; geschiedkundig en administratief geografisch woordenboek onder wetenschappelijke leiding van H. Hasquin" wordt van het gehucht Gleixhe vermeld dat dit onderdeel uitmaakte van deze heerlijkheid en daar nog een kasteeltje gelegen zou zijn met de naam Haultepenne. Deze heerlijkheid was in de veertiende eeuw het bezit van de familie De Harduemont en daarna van de familie De Waroux. Enkele leden van de familie De Harduemont noemden zich Haultepenne de la Tour. Van deze familie is ooit in Gens Nostra een genealogie gepubliceerd, waaruit blijkt dat enkele leden die tot deze familie behoorde zich in de achttiende eeuw ook in Holland hebben gevestigd. Van enige verwantschap van deze families met de huidige families Houtepen is mij overigens niet gebleken.